• youtube
  • facebook

Chuyện ít biết về cây đa, cây đề hàng trăm tuổi - nhân chứng sống lịch sử ở Hải Dương

Hải Dương có 3 cây đa và 1 cây đề được công nhận là cây di tích lịch sử, văn hóa Việt Nam. Từ lâu, nhân dân địa phương đã quan tâm gìn giữ 4 cây này.

Cây đề ở An Nhân Tây, thị trấn Tứ Kỳ đứng sừng sững bên cạnh đường tỉnh 391

Cây đề ở An Nhân Tây, thị trấn Tứ Kỳ đứng sừng sững bên cạnh đường tỉnh 391

Nổi bật hơn cả là cây đề nằm sừng sững cạnh đường 391 thuộc khu dân cư An Nhân Tây (thị trấn Tứ Kỳ). Cây đề này khoảng 280 năm tuổi, cao 41 m, tán rộng hơn 20 m, đường kính thân 4 m.

Cây đề là minh chứng cho nhiều sự kiện lịch sử, trong đó có cả tội ác của thực dân Pháp. Khoảng năm 1950, du kích địa phương dụ tên quan Ba Pháp từ bốt An Nhân về nhà ông Đặng Văn Đốc ở thôn La Tỉnh để g.iết. Sau đó, giặc Pháp đã bắt 52 người dân vô tội và dùng súng máy bắn c.hết để trả thù. Người dân đã dựng bia và bức phù điêu căm thù tại khu dân cư An Nhân Đông để tưởng nhớ. Bia cách cây đề khoảng 200 m.

Ông Đặng Văn Thành, Trưởng khu An Nhân Tây cho biết cây đề còn gắn với câu chuyện oai hùng của chiến sĩ tiêu biểu Trần Trọt, người thôn La Tỉnh. Năm 1952, ông thường cải trang làm người đơm đó vào ban đêm, giả câm, giả điếc để tiếp cận bốt An Nhân.

Ông thường trèo lên cây đề để quan sát hoạt động của giặc, vẽ lại sơ đồ trong bốt An Nhân và thông báo kịp thời cho du kích xã Chí Minh vây chiếm bốt không mất một viên đạn. Ông được Bác Hồ đã tặng 8 chữ “Tặng chú Trần Trọt chiến sĩ thi đua”. 

Cây Đinh Trống ở khu dân cư Vũ Xá, phường Ái Quốc (TP Hải Dương) đã từng được dùng làm đài quan sát để nắm bắt tình hình chiến sự trong kháng chiến chống Pháp và theo dõi máy bay của giặc Mỹ

Cây Đinh Trống ở khu dân cư Vũ Xá, phường Ái Quốc (TP Hải Dương) đã từng được dùng làm đài quan sát để nắm bắt tình hình chiến sự trong kháng chiến chống Pháp và theo dõi máy bay của giặc Mỹ

Cây đa ở thôn Quan Lộc, xã Tiên Động (Tứ Kỳ) cũng khá đặc biệt, gắn với những câu chuyện lịch sử hào hùng. Cây nằm ngay đầu thôn, gốc cây sần sùi nhiều mấu, cao khoảng 30 m, tán rộng chừng 40 m, đường kính hơn 5 m và ước tính khoảng 700 năm tuổi. Những năm 1950 – 1953, cây đa được dùng làm đài quan sát để du kích theo dõi hoạt động của bốt An Thổ.

Trước đây, cụ Trần Thị Hữu (nay đã 96 tuổi) thường trèo lên cây đa cùng chiếc loa sắt Tây để quan sát tình hình địch báo cho du kích và nhân dân chuẩn bị phương án tác chiến. Khi nào địch chuẩn bị vào tới làng, cụ Hữu mới leo xuống về nơi trú ẩn. Nhờ tiếng loa báo hiệu của cụ mà người dân yên tâm sản xuất, lực lượng du kích có đủ thời gian triển khai đánh địch kịp thời.

Cây thứ 3 cũng rất độc đáo bởi đây là cây cao nhất trong làng và là nơi treo cờ Đảng từ năm 1947. Đó là cây Đinh Trống ở khu dân cư Vũ Xá, phường Ái Quốc (TP Hải Dương). Cây có tuổi khoảng 200 năm, cao hơn 25 m, đường kính 4 m, tán cây rộng hơn 50 m.

Trước đây, cây là nơi đặt loa truyền thanh tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và tình hình chiến sự.

Những năm 1953, cây được dùng làm đài quan sát hoạt động của giặc Pháp tại bốt Vũ La, bốt Lai Vu và lô cốt Ba Hàng để du kích nắm bắt diễn biến hoạt động của giặc, góp phần làm nên những chiến thắng “tiếng sấm đường 5”.

Cây đa ở thôn Long Động, xã Nam Tân (Nam Sách) gắn liền với đền thờ Mạc Đĩnh Chi và nơi đặt điểm canh gác của lực lượng bảo vệ thôn trước đây

Cây đa ở thôn Long Động, xã Nam Tân (Nam Sách) gắn liền với đền thờ Mạc Đĩnh Chi và nơi đặt điểm canh gác của lực lượng bảo vệ thôn trước đây

Cây cuối cùng là cây đa tại thôn Long Động, xã Nam Tân (Nam Sách), gần đền thờ Mạc Đĩnh Chi. Cây đa khoảng hơn 230 năm tuổi, cao 22 m, đường kính 2,3 m, tán cây rộng hơn 25 m. Cây nằm nghiêng mình bên bờ ao làng, gắn liền với đời sống cộng đồng dân cư nơi đây. Theo một số cụ cao niên trong làng, trước đây, tại gốc đa có một cái đống, gọi là đống điếm vì được người dân dựng chòi để làm nhiệm vụ canh gác, bảo vệ cho làng.

create

THẾ ANH / baohaiduong.vn